Μ. Δερμιτζάκης: Ιεράπετρα, η πόλη ως τοπίο


0
(0)

Τον Μάιο του 1992, ο τότε Δήμαρχος Μανώλης Μαστοράκης έβαλε για πρώτη φορά τον προβληματισμό ανανέωσης και αναπροσαρμογής της κεντρικής πλατείας και των γύρω χώρων επιρροής πίσω από το παραλιακό μέτωπο.

Απευθύνθηκε στους αρχιτέκτονες της πόλης καλώντας τους να υποβάλλουν προτάσεις για την ανάπλαση της περιοχής, ορίζοντας ταυτόχρονα το πεδίο παρέμβασης από τη θέση του αλσυλλίου του πρώην δημαρχείου και τους δρόμους βόρεια της πλατείας, από το Βετεράνο έως το αλσύλλιο του πρώην κινηματογράφου REX.

Ο προβληματισμός του Δημάρχου στη βάση του ήταν η πιεστική ανάγκη προσαρμογής της πόλης στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονταν με την τουριστική ανάπτυξη και έκαναν αισθητή την έλλειψη μιας πιο ουσιαστικής οργάνωσης, όχι μόνο στο επίπεδο της λειτουργίας και της εικόνας αλλά και της σύνδεσης της αναδυόμενης τουριστικής οικονομίας της παραλιακής ζώνης με το εσωτερικό της πόλης.

Ο Δήμαρχος, δέκτης των μηνυμάτων της αγοράς έθεσε αυτόν τον προβληματισμό, ώστε η αρχιτεκτονική πρόταση να απογκετοποιήσει την παραλία και να δημιουργήσει σχέσεις με την οικονομία και τις δράσεις της ενδοχώρας. Έτσι θα μπορούσε να εκσυγχρονίσει τις δομές και τη λειτουργία στο εσωτερικό της, ώστε η πόλη να λειτουργήσει ως ενιαία αστική οντότητα.

Αρκετές προτάσεις ανταποκρίθηκαν στο ζητούμενο, όμως η αξιολόγηση για τη μελέτη εφαρμογής προσέκρουσε στην αντίδραση συναδέλφου αρχιτέκτονα και επίδοξου δημάρχου της πόλης, ο οποίος επιχείρησε, συνοψίζοντας και υπερβαίνοντας το ρόλο του ως μελετητής, να φρενάρει την προσπάθεια δρομολόγησης και υλοποίησης του έργου. Ο ίδιος δεν είχε πρόταση, όμως σε φωτοτυπία της στιγμής- φορμάτο Α4- απεικόνισε σχεδιαστικά το μέγεθος της έμπνευσής του, προτείνοντας σχήματα εξωραϊστικού χαρακτήρα, όπως απλές προσπελάσεις, σιντριβάνια και λιμνούλες με ψαράκια (αυτά για την ιστορία).

Παρόλα αυτά, αντλώντας στοιχεία από ενδιαφέρουσες προτάσεις η δημοτική αρχή πραγματοποίησε εκεί ένα σημαντικό έργο που, όπως αποδείχτηκε  στα τριάντα χρόνια που πέρασαν, ανταποκρίθηκε και κάλυψε αισθητικά και λειτουργικά ανάγκες μια περιοχής που παραμένει ακόμη και σήμερα ο βασικός άξονας της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της πόλης.

Καθώς όλα αλλάζουν στα τριάντα αυτά χρόνια άλλαξε και η ζωή στην πόλη. Νέα δεδομένα και νέες παράμετροι άλλαξαν την κλίμακά της. Χρήσεις και δράσεις μεταβάλλονται και ωθούν όλο το αστικό τοπίο σε νέο αντιστάθμισμα. Στην ευαίσθητη περιοχή πλατείας και παραλίας οι αλλαγές διαταράσσουν τις ισορροπίες όλης της πόλης. Οι διαθέσιμοι χώροι αναγκαστικά αναθεωρούνται, δεν επαρκούν όμως στις νέες ανάγκες και ένας νέος επανασχεδιασμός του χώρου λίγα μπορεί να προσφέρει στην κάλυψη των αναγκών και στην αποκατάσταση της χαμένης ενότητας και ισορροπίας. Έπρεπε να βρεθούν δημόσιοι χώροι στην περιοχή, να διατεθούν και να αυξήσουν το χώρο παρέμβασης.

Στην προσπάθεια εξεύρεσης τέτοιων χώρων προς αξιοποίηση, ο Δήμαρχος και η δημοτική αρχή επιχείρησαν με θαρραλέο και τολμηρό τρόπο μια βαθύτερη τομή στις υφιστάμενες δομές, σε γωνιές και χώρους καταναλωμένους, σε δομές μούμιες, δομές παρωχημένες που τις ξεπέρασε χρόνος, δομές αδιάφορες χωρίς ιστορικότητα και μνήμη, δομές εσωστρέφειας και εγκλωβισμού της πόλης, δομές που διαμελίζουν το συλλογικό ενδιαφέρον. Το εγχείρημα αυτό έφερε αποτέλεσμα.

Στη θέση νότια του δικαστικού μεγάρου και των κτιρίων του παλαιού Δημαρχείου υπήρχε ένας σημαντικός σε έκταση χώρος διαμορφωμένος με τεχνητή βλάστηση και πράσινο για να προσφέρει τεχνικά μονοπάτια σε μαιανδρικά αναπτύγματα από τη μεγάλη συμβολή μπροστά στο παλιό δημαρχείο προς την παραλία. Η αρχιτεκτονική της οργάνωση ξεπεράστηκε και για πολλούς αποτελούσε ένα κενό αρχιτεκτονικής λογικής. Ο χώρος έχασε τη χρήση του, η ζωή τον προσπέρασε και τον απερήμωσε, παρέμεινε όμως ένας τοίχος, ένα φράγμα των δεσμών της πόλης με την παραλία.

Το χώρο αυτό αποφάσισε ο δήμος να εκμεταλλευτεί εκσυγχρονίζοντας τις δομές της πόλης. Η μελέτη που εκπονήθηκε εκεί από τον αρχιτέκτονα Κώστα Περβολαράκη  αξιοποίησε με τον καλύτερο τρόπο κάθε στοιχείο που προέκυψε εξασφαλίζοντας εκεί μια ακόμη πλατεία. Μετασχημάτισε τις σύγχρονες και ουσιαστικές λειτουργικές ανάγκες της πόλης σε μορφικές λύσεις με χαμηλά υπαίθρια θεατράκια, δρόμο απεγκλωβισμού από παραλία, προσπελάσεις πεζών με στοιχεία και διακόσμους προσφέροντας υψηλή αστική ποιότητα.

Κρατήθηκαν τα παλιά πευκόδεντρα και οι δύο φοίνικες, χαρακτηριστικές φιγούρες της περιοχής, διαφυλάσσοντας στη θέση αυτή τη μνήμη της πόλης καθώς επίσης ο κίονας που παραπέμπει στη βαθιά της ιστορία. Η πόλη άνοιξε την πρώτη μεγάλη πύλη στην ιστορία της προς την παραλία. Η πόλη έγινε ορατή από τη θέση αυτή και εκτίθεται σε μια θέα που προκαλεί έκπληξη. Ο ευρύτερος χώρος ζωντανεύει και παίρνει ρυθμό, βάθος και έκταση.

Ένας δρόμος ξεκινά παράλληλα στους δύο φοίνικες για να ορίσει το επίπεδο του πεζόδρομου προς την πλατεία, είναι δρόμος εξόδου ήπιας κυκλοφορίας, ο οποίος εστιάζει στο βάθος στην εκκλησία του Μιχαήλ Αρχάγγελου και αναδεικνύει το δρόμο της αγοράς ως την κυριότερη έξοδο της πόλης και την αγορά ως το εμπορικό κέντρο της περιοχής.

Οριζοντιογραφικά ο χώρος οργανώνεται με πλακοστρώσεις από μαύρο λεπτό βοτσαλάκι που δείχνει τη βαθιά γνώση του μελετητή πάνω στις λειτουργικές ιδιότητες του υλικού που χρησιμοποιεί και την προσπάθεια να προστατέψει τον κόσμο από ανακλάσεις, εκτυφλωτικά φαινόμενα και πολλαπλασιασμό της θερμοκρασίας, καθώς η πλατεία περιβάλλεται από μεγάλα μέτωπα πολυώροφων κτιρίων και να προσφέρει ένα κλίμα χαλάρωσης και ηρεμίας ελαχιστοποιώντας τις εντάσεις του χώρου. Οι χυτοκατασκευές των καθιστικών παραπέμπουν σε μια εικαστική σύνθεση μνημειακού χαρακτήρα δίπλα στον Άγνωστο Στρατιώτη.

Ό,τι οργανώθηκε εδώ, συνιστά φυσικό συμπλήρωμα του χώρου και συγκροτεί ένα οργανικό σύνολο που παρέχει μια πολεοδομική εικόνα υψηλής ποιότητας και αναδεικνύει την Πόλη ως ΤΟΠΙΟ.

 

11 Αυγούστου 2020, Καββούσι Ιεράπετρας

Μιχάλης Δερμιτζάκης, Αρχιτέκτονας

Πόσο χρήσιμη ήταν αυτή η ανάρτηση;

Κάντε κλικ σε ένα αστέρι για να το αξιολογήσετε!

Μέση βαθμολογία 0 / 5. Πλήθος ψήφων 0

Δεν υπάρχουν ψήφοι μέχρι τώρα! Γίνετε ο πρώτος που θα αξιολογήσει αυτήν την ανάρτηση.

About energinews (admin)

Ο Μανόλης Παπαδάκης γεννήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 1988 στο νησί της Κρήτης όπου ζει μέχρι και σήμερα. τελείωσε το λύκειο (ΤΕΕ) ηλεκτρολόγος αλλά παράλληλα ασχολήθηκε και με την μουσική και ιδιαίτερα με την παράδοση της Κρήτης. Επίσης ήταν για 6 χρόνια ηχολήπτης παραγωγός του ράδιο Βερενίκη 89.5 και από της 25 Απριλίου του 2019 είναι ραδιοφωνικός παραγωγός στο ράδιο Λασίθι 92.3 και είναι ιδιοκτήτης της ενημερωτικής ιστοσελίδας www.energinews.gr

View all posts by energinews (admin)

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *