Εισαγωγική τοποθέτηση του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα, κατά την παρουσίαση του προγράμματος #ΜένουμεΌρθιοι για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας σε επιχειρήσεις και εργαζόμενους


0
(0)

Φίλες και φίλοι

Τις τελευταίες εβδομάδες και μέρες η σκέψη μας είναι πρώτα και κύρια στους ανθρώπους που δίνουν τη μάχη της ζωής.

Η σκέψη μας είναι στους ασθενείς που νοσηλεύονται απομονωμένοι από τους δικούς τους ανθρώπους.

Eίναι στις οικογένειες όσων χάθηκαν που βιώνουν τον ανείπωτο πόνο της απώλειας.

Eίναι στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής.

Τους νοσηλευτές και τους γιατρούς του εθνικού συστήματος υγείας που με κίνδυνο της ίδιας τους της ζωής και ενίοτε χωρίς τα απαραίτητα μέσα προστασίας δίνουν την μάχη απέναντι στον ιό.

Η σκέψη μας όλες αυτές τις μέρες είναι στον άνθρωπο.

Στους ανθρώπους μας, στους γείτονες, στους φίλους, στους γονείς μας.

Γιατί κανείς δεν πρέπει να μείνει μόνος σε αυτό τον καθημερινό αγώνα για ζωή.

Πρέπει να μείνουμε όλοι μαζί.

Ενωμένοι.

Γιατί  μόνο με οδηγό την αλληλεγγύη και την ενότητα μπορούμε να βγούμε όρθιοι από αυτή την περιπέτεια.

Και με αλληλεγγύη και ενότητα, πρέπει να είμαστε από τώρα έτοιμοι για να αντιμετωπίσουμε και όσα μας περιμένουν.

Τη δύσκολη μάχη για την ανόρθωση της ζωής, της οικονομίας, της χώρας.

Γιατί όταν με το καλό θα βγούμε από τα σπίτια μας, ο κόσμος μας θα είναι πολύ διαφορετικός.

Δε θα είναι όπως τον αφήσαμε.

Και το μεγάλο εθνικό στοίχημα για την επόμενη μέρα, είναι να μην επιτρέψουμε να πάνε χαμένες οι πρόσφατες θυσίες του ελληνικού λαού.

Και αυτή είναι μια μάχη που μπορεί να κερδηθεί αν από τώρα γίνουν οι απαραίτητες κινήσεις.

Με σχέδιο και προνοητικότητα.

Η κρίση του κορωνοϊού δεν έχει προηγούμενο για τον σύγχρονο κόσμο.

Είναι ένα σημείο μη επιστροφής για τις ανθρώπινες σχέσεις, για τις σχέσεις κράτους και πολιτών, για την οικονομία, τις δομές και τους θεσμούς της.

¨Όλα όσα θεωρούσαμε θέσφατα για την οικονομία, έχουν ήδη ανατραπεί.

Από αυτή τη μάχη θα καταφέρουν να επιβιώσουν με τις λιγότερες απώλειες μόνο όσοι σκεφτούν έξω από τα μέχρι χθες δεδομένα πλαίσια.

Μόνο όσοι δράσουν γρήγορα, στοχευμένα, με σχέδιο.

Ένα τέτοιο σχέδιο, με αίσθηση ευθύνης, παρουσιάζουμε σήμερα στον Ελληνικό λαό.

Ένα σχέδιο που θα υλοποιούσαμε χωρίς δεύτερη σκέψη, αν ήμασταν στη κυβέρνηση.

Ένα σχέδιο που δεν το καταθέτουμε για να κάνουμε αντιπολίτευση στη κυβέρνηση, αλλά γιατί πιστεύουμε ότι πρέπει να το υλοποιήσει η κυβέρνηση.

Σε στιγμές έκτακτης ανάγκης, πιστεύω βαθιά ότι είναι ανοησία να σκέφτεσαι με όρους πολιτικής σκοπιμότητας.

Κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

Πολιτικού κόστους και οφέλους.

Και όποιος σκεφτεί έτσι, όποιος τούτες τις κρίσιμες ώρες που μετράμε νεκρούς και ανθρώπους στην εντατική, σκέφτεται πολιτικά οφέλη και μετράει ποσοστά, όποιος βάλει το πρόσκαιρο κομματικό όφελος πάνω από το συμφέρον της χώρας και τον ανθρώπων της, γρήγορα θα το πληρώσει διπλά και τριπλά.

Το ζήτημα όμως είναι να μη πληρώσει η χώρα.

Εμείς πιστεύουμε ότι παρά τη πρωτοφανή συνθήκη που ζούμε, υπάρχει τρόπος να κρατήσουμε την κοινωνία και την οικονομία, τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους όρθιους.

Αρκεί να δράσουμε έγκαιρα και προληπτικά.

Με τον ίδιο τρόπο που οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε την πανδημία.

Χωρίς ολιγωρίες, ανεπάρκειες και ιδεοληψίες.

Και αξιοποιώντας από την αρχή όλα τα όπλα που διαθέτουμε στη φαρέτρα μας.

Αυτό είναι το μήνυμα του Προγράμματος «Μένουμε όρθιοι».

Να δράσουμε έγκαιρα, να δράσουμε ΤΩΡΑ, για να μην βρεθούμε μπροστά σε ερείπια και οικονομικά χαλάσματα, όταν θα βγούμε από τα σπίτια μας.

Για να μην πέσουμε από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη.

Από την πανδημία στην οικονομική κατάρρευση.

Φίλες και φίλοι,

Είμαι υποχρεωμένος τούτες τις κρίσιμες ώρες να μιλήσω με τη γλώσσα της αλήθειας στον ελληνικό λαό.

Μας περιμένουν μεγάλες περιπέτειες αν συνεχίσουμε να ακολουθούμε τις εξελίξεις αμήχανα, άτολμα, αποσπασματικά.

Αν δεν λάβουμε τις απαραίτητες πρωτοβουλίες θωράκισης της ελληνικής οικονομίας.

Αν συνεχίσουμε στη στρατηγική βλέποντας και κάνοντας.

Και κυρίως αν επιλέξουμε πολιτικές παρεμβάσεις που θα επιδεινώνουν αντί να αμβλύνουν τη κρίση, ιδίως στον τομέα των εργασιακών σχέσεων και των μισθών.

Η χώρα μας αυτή τη στιγμή, όσο και αν ακούγεται οξύμωρο, έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αντιμετώπιση της κρίσης, σε σχέση με όλες τις υπόλοιπες χώρες.

Αυτό το πλεονέκτημα πρέπει να το αξιοποιήσουμε όσο είναι καιρός.

Όσο είναι σε θέση να μας προστατέψει.

Και όχι κατόπιν εορτής.

Γιατί τότε θα είναι πολύ αργά.

Το πλεονέκτημα αυτό είναι το μαξιλάρι ρευστότητας που δημιουργήσαμε τα προηγούμενα χρόνια.

Και που τόσο πολύ μας λοιδορήσανε για αυτό, οι πολιτικοί μας αντίπαλοι.

Η χρηστή διαχείριση της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, όχι μόνο μας έβγαλε από τα μνημόνια, αλλά φρόντισε να δημιουργήσει συνθήκες ασφάλειας σε περίπτωση κρίσης, για να μη ξανακυλήσουμε ποτέ σε αυτά.

Και να που τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε μια τέτοια περίπτωση κρίσης.

Σήμερα η Ευρώπη αναστέλλει τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και επιτρέπει την αύξηση των δαπανών για την αντιμετώπιση της κρίσης του κορωνοιού.

Αλλά δεν έχουν όλες οι χώρες τη δυνατότητα να δαπανήσουν δίχως νέο δανεισμό.

Δίχως να αυξήσουν το χρέος τους.

Η Ελλάδα όμως βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση.

Γιατί έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε δαπάνες χωρίς να αυξήσει τον εξωτερικό της δανεισμό.

Γιατί έχει περίπου 10% του ΑΕΠ, σε απόθεμα ασφαλείας, πέραν όσων είναι κλειδωμένα για τις αποπληρωμές του χρέους της, από όπου μπορεί να αντλήσει για τις έκτακτες οικονομικές ανάγκες της.

Ένα απόθεμα που μας επιτρέπει να στηρίξουμε άμεσα την οικονομία και την κοινωνία, με ένα εμπροσθοβαρές πακέτο, χωρίς να μπούμε σε περιπέτειες με το δημόσιο χρέος μας.

Και αυτή είναι μια σημαντική διαφορά σε σχέση με χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία ή η Πορτογαλία.

Διότι γι αυτές τις χώρες, μπορεί η αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας να είναι ευεργετική, δεν έχουν όμως την ρευστότητα για να αυξήσουν τις δαπάνες τους,  δίχως να αυξήσουν το χρέος τους.

Και αυτή τη δυνατότητα πρέπει να την αξιοποιήσουμε.

Θα είναι εγκληματικό να μην το κάνουμε.

Είναι εγκληματικό που δεν το κάνουμε.

Σήμερα λοιπόν καταθέτουμε με αίσθηση ευθύνης την πρότασή μας για άμεσες παρεμβάσεις ώστε  από αυτή τη κρίση να μείνουμε όρθιοι.

Ώστε όταν βγούμε από το σπίτι, να μην βρεθούμε σε έρημη χώρα, ανέργων, λουκέτων και διαλυμένης οικονομίας.

Το πρόγραμμα «Μένουμε όρθιοι» έχει ως κεντρική ιδέα την άμεση αξιοποίηση του υπερόπλου που διαθέτει η χώρα απέναντι στη κρίση.

Ώστε με εμπροσθοβαρείς παρεμβάσεις και οριζόντια μέτρα, όσο ακόμη διαρκεί η πανδημία, να στηρίξουμε τόσο την προσφορά όσο και την ζήτηση και να δημιουργήσουμε τους όρους για την σταθεροποίηση και την  ανάκαμψη, μένοντας όρθιοι.

Η πρόταση  μας στηρίζεται σε τρεις αλληλένδετους άξονες.

Την ποσότητα των παρεμβάσεων, την ποιότητα των παρεμβάσεων και τον χρόνο υλοποίησής τους.

Και τα τρία είναι κρίσιμα.

Σε ότι αφορά τη ποσότητα:

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν άμεσα διαθέσιμοι πόροι περίπου 20 δις από το μαξιλάρι ρευστότητας. Το μαξιλάρι είναι 37 δις, 16,5 είναι κλειδωμένα για τις αποπληρωμές του επόμενου διαστήματος του χρέους, άρα είναι 20 δις ευρώ άμεσα διαθέσιμοι πόροι και άλλοι τόσοι περίπου είναι διαθέσιμοι πόροι από σειρά ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

Ενώ είναι στη διάθεση των τραπεζών πρόγραμμα ρευστότητας ύψους 12 δις από την ΕΚΤ.

Σε αυτή λοιπόν τη συνθήκη κρίνουμε σκόπιμο ένα γενναίο εμπροσθοβαρές πακέτο μέτρων στήριξης της οικονομίας σε ορίζοντα έξι μηνών, ύψους 26 δις ευρώ.

Εκ των οποίων τα 14 δις πρέπει να αφορούν άμεσα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης και τα 12 δις ενέσεις ρευστότητας στην πραγματική οικονομία, όπως εγγυήσεις δανείων.

Στα μέτρα αυτά δεν υπολογίζονται προφανώς οι αναστολές πληρωμών φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, πράγμα που κάνει η κυβέρνηση προκειμένου να αυξήσει πλασματικά το μέγεθος του πακέτου της.

Προφανώς στα ποσά αυτά δεν συνυπολογίζουμε εμείς αναστολές πληρωμών, φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, πράγμα που κάνει η κυβέρνηση προκειμένου πλασματικά να αυξήσει το μέγεθος του πακέτου. Εμείς θεωρούμε αυτονόητο ότι όσο διαρκεί η κρίση και το πρόγραμμα που εμείς προτείνουμε για έξι τουλάχιστον μήνες θα πρέπει να ανασταλούν οι φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις των πληττόμενων επιχειρήσεων.

Σε ό,τι αφορά τη ποιότητα της πρότασής μας:

Η πρόταση μας έχει ως κύριο στόχο την διατήρηση της απασχόλησης στα προ πανδημίας επίπεδα.

Τη διατήρηση δηλαδή του μισθού των ήδη εργαζομένων στα επίπεδα του Φλεβάρη του 2020, καθώς και των σχέσεων εργασίας όπως ήταν διαμορφωμένες πριν την έναρξη της κρίσης.

Είναι κρίσιμο μέγεθος η διατήρηση της απασχόλησης σε μια χώρα που βρέθηκε με ανεργία 28% και τον Φλεβάρη ήταν με ανεργία επίσης υψηλή, στο 17%.

Και εδώ είναι η πλήρης αντίθεση του δικού μας σχεδίου με όσα ήδη υλοποιεί η κυβέρνηση υλοποιεί. Η κυβέρνηση καταθέτει προτάσεις που αποσκοπούν σε μια εκ βάθρων και εκ νέου αναδιάρθρωση της αγοράς εργασίας εις βάρος των εργαζομένων.

Με την αναστολή των συμβάσεων εργασίας και την εκ περιτροπής απασχόληση που μειώνει το μισθό κατά πενήντα τοις εκατό.

Σε ότι δε αφορά το χρόνο. Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο.

Το «Μένουμε όρθιοι» είναι ένα πακέτο εμπροσθοβαρές με προφανή στόχο να αντιμετωπίσει τις αναταράξεις μιας έκτακτης μη δομικής συνθήκης, η οποία αν αφεθεί στην αυθόρμητη κίνηση της αγοράς και της οικονομίας, θα παράξει τάσεις που στη συνέχεια θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανατραπούν.

Αν οι όποιες παρεμβάσεις δεν είναι εμπροσθοβαρείς αλλά ακολουθήσουν τη λογική «του βλέποντας και κάνοντας» που επιλέγει σήμερα η κυβέρνηση, οι συνέπειες θα είναι δραματικές:

Μακροχρόνια παράταση της ύφεσης λόγω κατάρρευσης της προσφοράς και της ζήτησης, αλλά και της οικονομικής εμπιστοσύνης.

Και θα χρειαστούν πολλαπλάσιες δαπάνες από αυτές που σήμερα προτείνουμε, για να ανατραπούν αυτές οι εξελίξεις που γρήγορα θα λάβουν μορφή χιονοστιβάδας.

¨Έχουμε άλλωστε νωπή την εμπειρία της κρίσης που ξεκίνησε το 2010 και κάποιοι έλεγαν τότε ότι θα διαρκέσει για λίγους μήνες.

Και τελείωσε μετά από 8 ολόκληρα χρόνια.

Αυτές τις πολλαπλάσιες δαπάνες που θα χρειαστούμε σε λίγους μήνες από σήμερα, αν δε δράσουμε έγκαιρα, δε θα μπορούμε τότε να τις καλύψουμε από κανένα μαξιλάρι.

Γιατί τότε, θα υπερβαίνουν τα μεγέθη του μαξιλαριού.

Και θα πρέπει αναγκαστικά να τις καλύψουμε από νέο δανεισμό.

Και στις συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αυτός ο δανεισμός δε θα είναι τότε το ίδιο εύκολος.

Και η επιστροφή στον εφιάλτη των μνημονίων θα ξαναζωντανεύσει.

Έχουμε λοιπόν ευθύνη σήμερα να μιλήσουμε τη γλώσσα της αλήθειας όσο σκληρή και αν είναι αυτή.

Ακούω κάποιους να συμβουλεύουν τη κυβέρνηση να μη κινηθεί προληπτικά.

Να μη παρέμβει τώρα αν και μπορεί. Να κρατήσει απόθεμα για μετά. Την ώρα της ανάκαμψης.

Λυπάμαι αλλά είναι η ίδια λογική, μεταφρασμένη στην οικονομία, της ανοσίας αγέλης, που κάποιοι ανόητοι πρότειναν στη κυβέρνηση της Βρετανίας, για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Να αφήσουμε τις αδύναμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις να σβήσουν, χιλιάδες θέσεις εργασίας να χαθούν και όταν έρθει η ώρα της αναδιάρθρωσης να στηρίξουμε μόνο νόσους θα έχουν αντέξει από τη κρίση. Μόνο δηλαδή τους δυνατούς.

Πρόκειται για μια απαράδεκτη, κυνική και εν τέλει καταστροφική για τη μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας στρατηγική που καλώ τον πρωθυπουργό άμεσα να την απορρίψει.

Τα μέτρα λοιπόν που προτείνουμε σήμερα στο πλαίσιο του Προγράμματος Μένουμε Όρθιοι κατανέμονται ως εξής:

  1. Στήριξη του Εθνικού Συστήματος Υγείας με 1 δις επιπλέον χρηματοδότηση – 4000 μόνιμες προσλήψεις υγειονομικού προσωπικού – επαρκή μέτρα προστασίας για τους ανθρώπους της πρώτης γραμμής – κεντρικός έλεγχος των εργαστηριακών ελέγχων – ειδική μέριμνα για ευάλωτες κατηγορίες του πληθυσμού
  2. Επέκταση της προστασία της πρώτης κατοικίας μετά τον Απρίλιο του 2020 και απαγόρευση πλειστηριασμών μέχρι το τέλος του έτους.
  3. Άμεσα μέτρα για την κοινωνική πρόνοια και αλληλεγγύη ύψους 300 εκ ευρώ με αύξηση κατά 50% των αναπηρικών επιδομάτων και του ΚΕΑ
  4. Ειδικό επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης με τη μορφή μερίσματος ύψους 1.5 δις ευρώ για να καλυφθούν εργαζόμενοι σε επισφαλείς θέσεις εργασίας – τα γνωστά μπλοκάκια, εργόσημα κλπ – αλλά και μη επιδοτούμενοι άνεργοι, συνολικό μέγεθος 1,7 εκ δικαιούχοι
  5. Πλήρης κάλυψη μισθού, ασφαλιστικών εισφορών και δώρου Πάσχα των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα μέχρι τέλη Μαΐου και επιδότηση των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων με ποσό ίσο με το 1/12 του περσινού τους εισοδήματος για κάθε μήνα μέχρι τα τέλη τα Μαΐου. Ύψος παρέμβασης 8,5 δις ευρώ. Μια παρέμβαση που μπορεί να δώσει τη δυνατότητα, όταν βγούμε από τα σπίτια μας να ξαναξεκινήσουμε από εκεί που αφήσαμε τη ζωή μας όταν ξεκίνησε αυτή η περιπέτεια
  6. Αναστολή καταβολής του συνόλου των φορολογικών υποχρεώσεων για έξι μήνες
  7. Πάγωμα των δανειακών οφειλών και άλλων τραπεζικών υποχρεώσεων για όσο διαρκεί η υγειονομική κρίση
  8. Πρόγραμμα μη επιστρεπτέας ενίσχυσης ύψους 3 δις ευρώ για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δεν έχουν πρόσβαση στον Τραπεζικό δανεισμό με κριτήρια το τζίρο και τους απασχολούμενος
  9. Επιτάχυνση εκταμίευσης των πληρωμών του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων
  10. Ένα μεγαλόπνοο σχέδιο Ηρακλής, αντίστοιχο δηλαδή αυτού που ετοιμαζόταν για τις τράπεζες, για τις επιχειρήσεις, με παροχή εγγυήσεων από το ελληνικό δημόσιο ύψους 12 δις ευρώ, αντίστοιχο του προγράμματος της ΕΚΤ, ώστε να ενισχυθεί η ρευστότητα τους στην περίοδο της κρίσης.

Τέλος νομίζω ότι πέρα από αυτές τις άμεσες παρεμβάσεις το ελληνικό δημόσιο θα πρέπει να είναι έτοιμο να πράξει ότι χρειαστεί για την διάσωση στρατηγικής σημασίας μεγάλων επιχειρήσεων που ενδεχόμενα να κινδυνεύσουν κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Είναι νομίζω προφανές ότι η χώρα δεν πρέπει να επιτρέψει ούτε κατάρρευση αλλά ούτε και επιθετικές εξαγορές μεγάλων στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεων.

Και σε αυτή την λογική πρέπει να κινητοποιήσει κάθε διαθέσιμο εργαλείο επενδύσεων στο μετοχικό κεφάλαιο εταιριών, συμπεριλαμβανομένης και της εθνικοποίησης εφόσον κριθεί απαραίτητο.

Σε κάθε περίπτωση οι όροι πρέπει να είναι σαφείς :

Το Δημόσιο θα πρέπει να αποκτά μερίδιο σε αυτές τις εταιρίες αντίστοιχο της παρέμβασής του.

Το Δημόσιο δεν μπορεί σήμερα να αρκεστεί στη θέση του παρατηρητή, του σχολιαστή και του απλού εγγυητή της αυθόρμητης κίνησης της αγοράς και της οικονομίας.

Τη στιγμή που οι ιδεοληψίες καταρρέουν έχει έρθει η ώρα το δημόσιο να αναλάβει την ευθύνη με γενναίες πρωτοβουλίες παρέμβασης και αλληλεγγύης.

ΜΕΝΟΥΜΕ_ΟΡΘΙΟΙ: ΣΧΕΔΙΟ ΑΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΚΟΣΤΟΛΟΓΗΜΕΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μένουμε όρθιοι – Εισαγωγή

Ο κορωνοϊος αποτελεί μια παγκόσμια υγειονομική κρίση και είναι προφανές ότι αυτή τη στιγμή προέχει η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Έτσι, είναι δεδομένο ότι το σύστημα υγείας πρέπει να ενισχυθεί με όσους πόρους χρειαστούν, χωρίς να υπάρχει καμία δεύτερη σκέψη. Η περαιτέρω αυτή ενίσχυση, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να υπολείπεται του 1 δισ.  ευρώ. Χρήματα που είναι απαραίτητα, όχι μόνο για την ενίσχυση του ΕΣΥ κατά τη διάρκεια της κρίσης, αλλά και για μετά από αυτή ώστε η χώρα να έχει ένα σύγχρονο, καθολικό και ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας.

Ταυτόχρονα, όμως, οι οικονομικές επιπτώσεις του κορωνοϊού είναι δυσθεώρητες, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό επίπεδο. Ήδη, σειρά από άλλες χώρες εφαρμόζουν εξαιρετικά γενναιόδωρα πακέτα στήριξης, στα οποία ο συνδυασμός άμεσων δαπανών και εγγυήσεων φτάνει το 20% του ΑΕΠ κάθε χώρας. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα γενναίο εμπροσθοβαρές πακέτο, ώστε αφενός η ύφεση να είναι όσο το δυνατόν μικρότερη, αφετέρου, εξερχόμενοι από την κρίση να έχουμε γρήγορη ανάκαμψη, η οποία θα τους περιλαμβάνει όλους και όλες, χωρίς μείωση εισοδημάτων. Ανάκαμψη που θα οδηγήσει σε μια διατηρήσιμη αναπτυξιακή πορεία, της οποίας τα οφέλη θα διαχέονται σε όλη τη κοινωνία.

Το πακέτο αυτό θα πρέπει να είναι εμπροσθοβαρές διότι η πραγματικότητα δείχνει ότι οι αποσπασματικές παρεμβάσεις δεν ανταποκρίνονται στις άμεσες ανάγκες ούτε απαντούν στη διάχυτη ανασφάλεια του κόσμου, ενώ αδυνατούν να βελτιώσουν τις προσδοκίες και το οικονομικό κλίμα και έχουν ως αποτέλεσμα μια βαθιά και παρατεταμένη ύφεση. Μια ύφεση η οποία για να ανασχεθεί θα απαιτηθούν μεσομακροπρόθεσμα σημαντικά μεγαλύτερες παρεμβάσεις, με αμφίβολα αποτελέσματα.

Παράλληλα, το πακέτο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει σημαντικά κεφάλαια τα οποία θα δοθούν ως άμεση ενίσχυση σε εργαζόμενους και επιχειρήσεις και να μην περιορίζεται σε ενισχύσεις ρευστότητας με τη μορφή αναβολών πληρωμών ή δανείων. Η επόμενη μέρα δεν πρέπει να βρει τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις υπερχρεωμένους. Είναι αναγκαία, λοιπόν, η λήψη μέτρων που θα ενισχύσουν το εισόδημα ώστε να μην υπάρχουν αναχώματα στην ανάκαμψη μετά την υγειονομική κρίση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, από την πρώτη στιγμή, κατέθεσε συγκεκριμένες και κοστολογημένες προτάσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω αλλά και τους βαθμούς ελευθερίας που προκύπτουν από:

  • Το Ταμειακό Απόθεμα Ασφαλείας (μαξιλάρι) ύψους 37 δισ.  ευρώ που σχηματίστηκε την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και ειδικότερα τα έτη 2016, 2017 και 2018.
  • Την αποφασισμένη παρέκκλιση από τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και των κρατικών ενισχύσεων.
  • Τη ρευστότητα η οποία θα είναι διαθέσιμη από τις παρεμβάσεις της ΕΚΤ.
  • Την κλίμακα των δημοσίων παρεμβάσεων που επιλέγονται σε χώρες της Ε.Ε. και τις ΗΠΑ.

Καταλήγει δε στο συμπέρασμα ότι

 H ελληνική οικονομία έχει ανάγκη μία δημόσια παρέμβαση της κλίμακας των 26 δισ.  ευρώ με ορίζοντα εξαμήνου, εκ των οποίων τα 14 δισ.  θα αφορούν δημοσιονομικά μέτρα στήριξης (1δισ.  ευρώ μέτρα για την ενίσχυση της υγείας και 13 δισ.  ευρώ άμεσα μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων, των εργαζομένων και των πολιτών) και τα 12 δισ.  Ευρώ θα αφορούν ενέσεις ρευστότητας, όπως εγγυήσεις δανείων.

Τα μέτρα που προτείνονται εδώ αφορούν τις άμεσες παρεμβάσεις ανακούφισης με ορίζοντα εξαμήνου, ενώ είναι προφανές ότι πιο ριζοσπαστικές παρεμβάσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα απαιτούνται στο εγγύς μέλλον για να αντιμετωπιστούν οι νέες προκλήσεις που θα έχουν διαμορφωθεί για την κοινωνία και την οικονομία όταν πια η υγειονομική κρίση θα βρίσκεται οριστικά πίσω μας.

 

1.    Ευρωπαϊκές διεκδικήσεις

Τα μέτρα που περιγράφονται στο παρόν κείμενο είναι απόλυτα εφικτά με τη χρήση των πόρων του ελληνικού προϋπολογισμού και των ευρωπαϊκών παρεμβάσεων που έχουν ήδη ανακοινωθεί. Όμως, είναι προφανές ότι η Ελλάδα οφείλει να διεκδικήσει μια σειρά από ριζοσπαστικές παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η μέχρι τώρα στάση της Ευρώπης κρίνεται ως απολύτως ανεπαρκής. Η χαλάρωση του Συμφώνου Σταθερότητας ήταν ένα αναγκαίο θετικό βήμα, αλλά η αναστολή αυτή είναι προσωρινή. Πολλές από τις δράσεις έχουν τη μορφή ρευστότητας και όχι «ζεστού χρήματος» και προπαντός λείπει το στοιχείο της αλληλεγγύης και της αμοιβαιοποίησης του χρέους που θα πρέπει να αποτελέσει ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής οικονομικής και χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής την επόμενη περίοδο.

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να γίνει προσπάθεια για τη λήψη απόφασης για την έκδοση ευρωομολόγου, πράγμα για το οποίο η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να ασκεί πιέσεις από κοινού με άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Το ευρωομόλογο θα πρέπει να έχει έκταση ικανή να βοηθήσει ουσιαστικά την ευρωπαϊκή οικονομία.

Είναι προφανές ότι οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (GUE-NGL), κάποιες εκ των οποίων έχουν ήδη υλοποιηθεί, μας δίνουν έναν ικανοποιητικό οδικό χάρτη για το μέλλον:

1.   Αναστολή Συμφώνου Σταθερότητας και ανάπτυξης.

2.   Αναστολή κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.

3.   Άμεση ενίσχυση, κινητοποίηση και ανακατεύθυνση ευρωπαϊκών πόρων.

4.   Πληρωμή έκτακτης ενίσχυσης, χωρίς περιορισμούς, σε κάθε πολίτη με χρηματοδότηση από την ΕΚΤ.

5.   Μεταρρύθμιση της κλείδας της ΕΚΤ για εργαλεία όπως το PEPP, ώστε να συμβαδίζει με τις χρηματοδοτικές ανάγκες των κρατών-μελών.

6.   Τα δάνεια του ESM θα πρέπει να δίνονται μέσω ενός νέου μηχανισμού, ώστε να είναι άτοκα και χωρίς περιορισμούς και δεσμεύσεις.

7.   Ανακατεύθυνση του προγράμματος αγοράς τίτλων της ECB για να ευνοηθούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

8.   Ενίσχυση μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της ΕΤΕπ.

9.   Απαγόρευση shortselling συναλλαγών για να σταματήσουν οι κερδοσκοπικές πιέσεις.

10. Παύση όλων των κυρώσεων της ΕΕ προς τρίτες χώρες που πλήττονται από κορωνοϊό.

2.    Διεθνής εμπειρία (state-of-play) και φιλοσοφία προγράμματος

Η εξέλιξη της πανδημίας επιφέρει στις οικονομίες των πληττόμενων χωρών τον κίνδυνο της μεγάλης ύφεσης τουλάχιστον για το δεύτερο τρίμηνο του 2020. Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, έχει προχωρήσει σε εκτίμηση της ετήσιας ύφεσης στο 2% για την ευρωζώνη, με την υπόθεση ότι τα περιοριστικά μέτρα διαρκέσουν ένα μήνα, ποσοστό που αυξάνεται στο 5% αν τα μέτρα διαρκέσουν τρεις μήνες. Αντίστοιχα, η Goldman Sacks εκτιμά για τις ΗΠΑ ύφεση 24% στο δεύτερο τρίμηνο και 3,8% για το σύνολο του 2020.

Σε όλες τις χώρες που πλήττονται λαμβάνονται μέτρα πρωτοφανούς έκτασης. Ο στόχος δεν είναι απλώς η συμπτωματική αντιμετώπιση της ύφεσης, δηλαδή μια προσωρινή βοήθεια σε επιχειρήσεις και εργαζόμενους, αλλά η αποφυγή μιας καταστροφικής προοπτικής για τις οικονομίες τους την επόμενη μέρα της πανδημίας.

Αυτός είναι ο λόγος που τα πακέτα μέτρων, τα οποία εξαγγέλλονται, αποσκοπούν στο να κρατήσουν τις οικονομίες όρθιες: Οι προϋπολογισμοί αναδομούνται εκ βάθρων, η Ε.Ε. αναθεωρεί μεμιάς όλα τα θέσφατα της προηγούμενης 20ετίας, εξαγγέλλονται γιγάντια προγράμματα κρατικής εγγυοδότησης, παροχής ρευστότητας και άτοκου δανεισμού, ανάληψης μισθολογικού κόστους, προσωρινής απαλλαγής από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, εξυπηρέτησης δανεισμού και κάθε μορφής άλλων κινήτρων ώστε να παραμείνουν οι επιχειρήσεις ζωντανές.

Ειδικότερα σε ότι αφορά στους εργαζόμενους, αν και δεν υπάρχει αμφιβολία πως το καθεστώς πανδημίας ανοίγει τον ασκό του Αιόλου και προμηνύει κάθε είδους ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, αυτό που κυριαρχεί διεθνώς στην παρούσα φάση, είναι η ενσωμάτωση στο πλαίσιο στήριξης των επιχειρήσεων και της οικονομίας η πρόβλεψη για τη διαφύλαξη των συγκεκριμένων οργανικών θέσεων εργασίας σε κάθε ξεχωριστή επιχείρηση καιόχι απλώς η επιδοματική στήριξη αυριανών ανέργων. Ενδεικτικά είναι τα προγράμματα στήριξης των μισθών που έχουν ανακοινωθεί από διάφορα ευρωπαϊκά κράτη: 90% του μισθού στη Σουηδία, 80% στη Νορβηγία, 75% στη Δανία και στην Πορτογαλία, 67% στη Γερμανία.

Τα μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη είναι τριών κατηγοριών: Δημοσιονομικά, αναστολής πληρωμών και παροχής ρευστότητας και εγγυήσεων. Παραθέτουμε παρακάτω τα στοιχεία του Bruegel σχετικά με το ύψος των μέτρων* που έχουν λάβει διάφορες χώρες, στοιχεία που ήδη φανερώνουν ότι η Ελλάδα κινείται σε λάθος κατεύθυνση.

Χώρα

Δημοσιονομικά μέτρα

Ρευστότητα / εγγυήσεις

αναστολή πληρωμών
Βέλγιο

0,7%

0,0%

1,2%

Δανία

2,1%

2,9%

7,2%

Γαλλία

1,2%

12,5%

9,4%

Γερμανία

4,4%

32,2%

14,6%

Ουγγαρία

0,4%

0,0%

8,3%

Ιταλία

0,9%

7,3%

13,0%

Ολλανδία

1,6%

0,4%

3,2%

Ισπανία

0,7%

9,1%

2,0%

Ηνωμένο Βασίλειο

1,4%

15,1%

1,4%

ΗΠΑ

5,5%

4,1%

2,6%

Ελλάδα

1,1%

0,5%

2,0%

Πηγή: https://www.bruegel.org/publications/datasets/covid-national-dataset/

* Όλα τα μέτρα υπολογίζονται ως ποσοστό του ΑΕΠ του 2019 της κάθε χώρας.

Η ελληνική κυβέρνηση στις δημοσιονομικές της παρεμβάσεις έχει προχωρήσει σε ποιοτικά εσφαλμένες επιλογές, με κυρίαρχο λάθος τη σύνδεση της όποιας επιχορήγησης, τόσο των εργαζομένων όσο και των ίδιων των επιχειρήσεων, με την αναστολή των συμβάσεων εργασίας. Με την κίνηση αυτή όχι μόνο υποβαθμίζει την εργασία αλλά λειτουργεί μυωπικά, αδρανοποιώντας το πιο παραγωγικό κομμάτι της οικονομίας και, κυρίως, δημιουργώντας τελικά κίνητρα για απολύσεις και για δυσμενή μετατροπή συμβάσεων εργασίας μετά το τέλος της υγειονομικής κρίσης.

Σε ό,τι αφορά τα πακέτα της ρευστότητας και των εγγυήσεων προς τις επιχειρήσεις, η χώρα μας είναι στις τελευταίες θέσεις σχετικά με το ύψος των μέτρων που έχει λάβει, παρέχοντας μηδενική διασφάλιση για το αύριο των επιχειρήσεων. Ακόμη και στο επίπεδο των αναστολών των φορολογικών και ασφαλιστικών πληρωμών των πολιτών και των επιχειρήσεων, η κυβέρνηση επιλέγει να προχωρά μέρα με τη μέρα και όχι με ορίζοντα τουλάχιστον εξαμήνου, αποστερώντας από την οικονομία την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη που έχει ανάγκη αυτή τη στιγμή. Είναι προφανές, ότι οι κυβερνητικοί σχεδιασμοί δε λαμβάνουν υπόψη και βεβαίως δεν υπερβαίνουν το πρόβλημα φερεγγυότητας ενός μεγάλου μέρους των ελληνικών επιχειρήσεων.

Συνεπώς και στις τρεις κατηγορίες μέτρων, η ελληνική κυβέρνηση μοιάζει να κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από τα όσα είναι αναγκαία τόσο σε επίπεδο ποσότητας, όσο και ποιότητας αλλά και διάρκειας.

Ενδεικτικό της εσφαλμένης προσέγγισης της σημερινής κυβέρνησης είναι η θέση ότι έχουμε μπροστά μας μαραθώνιο και για αυτό δεν πρέπει να πάμε άμεσα σε μεγάλο πρόγραμμα στήριξης. Πρόκειται ακριβώς για το λάθος που πρέπει πάση θυσία να αποφύγουμε. Και οι άλλες χώρες έχουν μπροστά τους μαραθώνιο, αλλά, επειδή άμεσα κινδυνεύουν να πέσουν στον γκρεμό, λαμβάνουν ισχυρό πακέτο μέτρων. Αν δεν γίνει αυτό τώρα, μετά θα είναι πολύ αργά. Η ταχύτητα είναι το παν, ομονοούν οι Υπουργοί Οικονομικών στον ανεπτυγμένο κόσμο, στον αντίποδα του «βλέποντας και κάνοντας» και της προσέγγισης συμπτωματικής θεραπείας που ακολουθεί η ελληνική κυβέρνηση, θεραπείας τόσο ανεπαρκούς που αδυνατεί να αντιμετωπίσει ακόμη και τα άμεσα συμπτώματα.

3.    Στόχοι και Πλαίσιο Οικονομικής Πολιτικής στην Ελλάδα

Τα χαρακτηριστικά και το μέγεθος της κρίσης επιβάλλουν τη λήψη αντίστοιχου όγκου εμπροσθοβαρών μέτρων ανάσχεσής της. Αποτελεί πλέον κοινό τόπο στη διεθνή σφαίρα συζήτησης μεταξύ οικονομολόγων διεθνούς φήμης, ινστιτούτων και διεθνών οργανισμών ότι ένα ικανό πακέτο μέτρων πρέπει να στοχεύει τόσο στη στήριξη της προσφοράς (επιχειρήσεις) όσο και στη στήριξη της ζήτησης (εργαζόμενοι) και να εφαρμοστεί γρήγορα και αποτελεσματικά καθώς οι εργαζόμενοι πρέπει να παραμείνουν στις δουλειές τους και οι επιχειρήσεις πρέπει να παραμείνουν ζωντανές σε όλη τη διάρκεια ισχύος των περιορισμών της οικονομικής δραστηριότητας προκειμένου η οικονομία να επανεκκινήσει άμεσα μετά την άρση των περιορισμών και να μη βαθύνει η κρίση.

Το πρώτο σαφές σήμα που πρέπει να εκπέμψει το κράτος είναι ότι θα καλύψει με δημόσιους πόρους το εισόδημα των εργαζομένων που δεν μπορούν να καλύψουν οι επιχειρήσεις λόγω δραματικής μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας. Έτσι οι εργαζόμενοι διατηρούν το εισόδημά τους για να μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τώρα και στο άμεσο μέλλον, ενώ οι επιχειρήσεις μέσω αυτής της ελάφρυνσης και άλλων μέτρων ενίσχυσης της ρευστότητάς τους παραμένουν σε θέση λειτουργίας ή άμεσης επανεκκίνησης μετά την άρση των περιορισμών. Επομένως, ένας σαφής πολιτικός σχεδιασμός, ο χρόνος αντίδρασης και η αποτελεσματικότητα της αντίδρασης κάθε κυβέρνησης παίζουν μεγάλο ρόλο προκειμένου να καλλιεργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης και διατήρησης όσο το δυνατό θετικότερων προσδοκιών από όλους.

Η συνταγή της φοβικής, χωρίς σαφές σχέδιο και «μέρα τη μέρα» προσέγγισης της ελληνικής κυβέρνησης όχι απλώς δεν εκπέμπει αυτό το τόσο απαραίτητο σήμα και επιτείνει την ανασφάλεια, αλλά δεν μπορεί καν να ανταποκριθεί στις άμεσες υλικές ανάγκες των πολιτών. Η πολιτική της κυβέρνησης οδηγεί σε κλείσιμο επιχειρήσεων και απολύσεις εργαζομένων. Όπως θα δούμε παρακάτω, αναλύοντας τις διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης που έχει στη διάθεσή της η χώρα μας, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται απλά στο μέγεθος των μέτρων αλλά στον τρόπο και τον χρόνο που κάθε κυβέρνηση σχεδιάζει, στοχεύει, δεσμεύεται και υλοποιεί τα μέτρα.

Κομβικό ρόλο στην πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ παίζουν τα εξής σημεία:

  • Η λογική αναπλήρωσης του μισθού για τις έμμεσα και άμεσα πληττόμενες επιχειρήσεις σε αντίθεση με τη λογική του επιδόματος που προώθησε η κυβέρνηση της ΝΔ. Η λογική αναπλήρωσης που ακολουθείται σε όλη την Ευρώπη επιβεβαιώνεται από τη λογική του προγράμματος SURE,το οποίο έχει ήδη εξαγγείλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και που αποτελεί ουσιαστικά ευρωπαϊκό πρόγραμμα αναπλήρωσης μισθού. Δεν υπάρχει, εξ όσων γνωρίζουμε, ούτε μια κυβέρνηση στην Ε.Ε. που να επιτρέπει την εκ περιτροπής εργασία και να μην αναπληρώνει ταυτόχρονα το μέρος του εισοδήματος του εργαζόμενου που χάνεται (όπως δυστυχώς κάνει η ΝΔ).
  • Με δεδομένο ότι οι επιχειρήσεις ελαφρύνονται προσωρινά από το μισθολογικό κόστος, καθώς το κράτος υπεισέρχεται πλήρως στις υποχρεώσεις του εργοδότη έναντι των εργαζομένων, ένα επιπλέον πακέτο μέτρων ενίσχυσης της ρευστότητάς τους πρέπει να κατευθυνθεί άμεσα σε αυτές, με βάση τόσο οριζόντια κριτήρια (π.χ. απώλεια τζίρου, μέγεθος, δυνατότητα πρόσβασης στο τραπεζικό σύστημα) όσο και με κλαδικά κριτήρια καθώς κυρίως ο τουρισμός, το αγροδιατροφικό σύμπλεγμα, οι εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι μεταποιητικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν διαφορετικές δυσκολίες σε διαφορετικό χρόνο και άρα απαιτούν ειδική στόχευση.
  • Μια μεγάλη κατηγορία συμπολιτών μας, εποχιακά εργαζόμενοι στον τουρισμό και αλλού, επισφαλώς εργαζόμενοι, «μπλοκάκηδες», εργαζόμενοι με εργόσημο, εργολαβικοί εργαζόμενοι και διάφορες άλλες κατηγορίες περνούν διαρκώς κάτω από το «ραντάρ» της κυβέρνησης της ΝΔ και σε αυτή την κρίση παραμένουν παντελώς ακάλυπτοι ενώ στην πραγματικότητα δοκιμάζονται ακόμα εντονότερα. Ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει οριζόντια την διασφάλιση ενός βασικού εισοδήματος για όλες αυτές τις κατηγορίες.

Βασικοί στόχοι του πλαισίου Οικονομικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ:

  • Διατήρηση θέσεων και σχέσεων εργασίας αλλά και εισοδημάτων μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων-ελευθέρων επαγγελματιών κατά τη διάρκεια της κρίσης, στο επίπεδο και την ποιότητα που είχαν διαμορφωθεί πριν την έναρξή της.
  • Στήριξη των επιχειρήσεων μέσω απευθείας ενισχύσεων και επιδοτήσεων αλλά και μέσω διευκολύνσεων ρευστότητας και εξυπηρέτησης χρεών.
  • Διατήρηση της εγχώριας ζήτησης της ελληνικής οικονομίας κατά την διάρκεια της κρίσης, μέσω στήριξης της ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης.
  • Χορήγηση ρευστότητας στις επιχειρήσεις μέσω δανείων με εγγύηση του δημοσίου και άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων κατά τη φάση αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης και μετά το τέλος αυτής.
  • Διασφάλιση της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος.

Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ λαμβάνει υπόψη τις δυσκολίες υλοποίησης και τον χρόνο που απαιτείται ώστε κάθε μέτρο να εφαρμοστεί αποτελεσματικά σε όφελος εργαζομένων και επιχειρήσεων. Ο σχεδιασμός των μέτρων πρέπει να είναι τέτοιος ώστε αυτά να έχουν το μικρότερο διοικητικό βάρος όσο και στην κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού, που πρέπει να δείξει ευελιξία και αποτελεσματικότητα προκειμένου οι πόροι να φτάσουν εγκαίρως στους ωφελούμενους.

 4.    Πηγές χρηματοδότησης

Α) Πηγές Χρηματοδότησης του Κρατικού Προϋπολογισμού

Οι παρακάτω πηγές χρηματοδότησης μπορούν να καλύψουν μέτρα καθαρά δημοσιονομικού χαρακτήρα όπως υγειονομικές δαπάνες, δαπάνες στήριξης του εισοδήματος των εργαζομένων, δαπάνες κοινωνικών και άλλων επιδομάτων, δαπάνες στήριξης επιχειρήσεων και αυτοαπασχολουμένων απευθείας από το κράτος, δαπάνες επιδόματος ανεργίας, απώλεια εσόδων κρατικού προϋπολογισμού λόγω αναβολής καταβολής υποχρεώσεων από επιχειρήσεις – αυτοαπασχολούμενους κλπ.

  • Ταμειακό Απόθεμα Ασφαλείας (μαξιλάρι):  20δισ.  ευρώ

Πρόκειται για τμήμα του συνολικού ταμειακού αποθέματος που φτάνει τα 37 δισ.  ευρώ και σχηματίστηκε την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και ειδικότερα τα έτη 2016, 2017 και 2018. Εξ αυτού τα 15,6 δισ.  είναι δεσμευμένα για την εξυπηρέτηση του χρέους, ενώ τα υπόλοιπα είναι άμεσα ταμειακά διαθέσιμα. Προτείνουμε τμήμα αυτό του ταμειακού αποθέματος ύψους 20 δισ.  να χρησιμοποιηθεί καθώς συνιστά διαθέσιμο σε ενεστώτα χρόνο ποσό του ελληνικού δημοσίου που μπορεί άμεσα να δαπανηθεί για την κάλυψη μέτρων αμιγώς δημοσιονομικού χαρακτήρα χωρίς να χρειάζεται δανεισμός. Τούτο σημαίνει ότι η αξιοποίησή του δεν επιβαρύνει το δημόσιο χρέος.

Χρόνος ενεργοποίησης: άμεσα

  • Επιστροφή ANFAs και SMPs: 3,5 δισ.  ευρώ

Πρόκειται για την επιστροφή των κερδών από τα ANFAs και SMPs που υπό τις παρούσες συνθήκες μπορούν να κατευθυνθούν στις δαπάνες συγκράτησης της ύφεσης και ανάκαμψης της οικονομίας.

Χρόνος ενεργοποίησης: άμεσα

  • Πρόγραμμα SURE (ύψους 100 δισ.  για όλη την Ευρώπη, κατ’ ελάχιστο 2 δισ.  για την Ελλάδα)

Πρόκειται για πρόγραμμα “ασφάλισης” των εργαζομένων των επιχειρήσεων που πλήττονται από την κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας ώστε να μη χρειαστεί να απολυθούν. Το πρόγραμμα θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να πληρώνουν επί της ουσίας τους μισθούς των εργαζομένων των επιχειρήσεων που σταματούν ή μειώνουν την παραγωγή και τις ώρες εργασίας. Ακόμη δεν έχει γίνει η κατανομή των 100 δισ.  ευρώ του SURE, παρόλα αυτά τα 2 δισ.  ευρώ είναι το υποχρεωτικά ελάχιστο ποσό που θα πρέπει να λάβει η Ελλάδα.

Χρόνος ενεργοποίησης: 1 μήνας

  • Δανειακό Πρόγραμμα ΕΣΠΑ από Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ): 0,4 δισ.  ευρώ

Πρόκειται για υφιστάμενο δάνειο-πλαίσιο που διευκόλυνε τη χρηματοδότηση έργων ΕΣΠΑ και μπορεί να μετατραπεί σε δάνειο χρηματοδότησης οποιασδήποτε δαπάνης για αντιμετώπιση πανδημίας.

Χρόνος ενεργοποίησης: η εκταμίευση του δανείου και οι σχετικές δαπάνες μπορούν να γίνουν εντός 1-2 μηνών

  • Αναπροσανατολισμός πόρων ΕΣΠΑ: τουλάχιστον 4 &delt

Σημεία τοποθετήσεων της τομεάρχη Εργασίας της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ, Έφης Αχτσιόγλου, του τομεάρχη Οικονομίας, Νίκου Παππά και του τομεάρχη Οικονομικών, Ευκλείδη Τσακαλώτου, κατά τη συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση του προγράμματος #ΜένουμεΌρθιοι, για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας

Σημεία τοποθέτησης της Έφης Αχτσιόγλου

Το πρόγραμμα “Μένουμε Όρθιοι” στοχεύει στο να διατηρήσουμε στα επίπεδα που ήταν πριν την κρίση του κορωνοϊού το εισόδημα των πολιτών και την ποιότητα των σχέσεων εργασίας, καθώς και να δώσουμε τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να επανεκκινήσουν τη λειτουργία τους από εκεί που σταμάτησαν όταν ξέσπασε η υγειονομική κρίση. Η πολιτική αυτή στόχευση βρίσκεται στον αντίποδα του προγράμματος και των παρεμβάσεων της ΝΔ ιδίως σε ό,τι αφορά τις εργασιακές σχέσεις και τους μισθούς.

Η αναστολή συμβάσεων εργασίας και η εκ περιτροπής απασχόληση είναι δύο επιλογές της κυβέρνησης που οδηγούν στα εξής αποτελέσματα: τη δραματική αύξηση της ανεργίας αλλά και τη δραματική συρρίκνωση των μισθών. Στην πραγματικότητα το νέο εργατικό δίκαιο της κυβέρνησης είναι το δίκαιο της απορρύθμισης και της κατεδάφισης των μισθών.

Την ίδια ώρα οι επισφαλώς εργαζόμενοι και οι μη επιδοτούμενοι άνεργοι μένουν εντελώς ακάλυπτοι ακόμα και από το πενιχρό επίδομα των 530 ευρώ τον μήνα. Ήταν αόρατοι για αυτή την κυβέρνηση υπό κανονικές συνθήκες, γίνονται σήμερα δύο φορές αόρατοι.

Τα ελάχιστα απαιτούμενα μέτρα που προτείνουμε για την εργασία περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

Πλήρη κάλυψη του μισθολογικού κόστους από το κράτος για τις επιχειρήσεις που έκλεισαν και πλήττονται καθώς και πλήρη καταβολή του δώρου Πάσχα στους εργαζόμενους από το κράτος. Απόλυτη απαγόρευση απολύσεων και ακύρωση όσων ήδη πραγματοποιήθηκαν τον τελευταίο μήνα.

Έκτακτο ειδικό επίδομα για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους που πλήττονται από την κρίση, το οποίο θα ισούται με το 1/12 του περσινού καθαρού εισοδήματός τους, με ελάχιστο τον κατώτατο μισθό και μέγιστο 1000 ευρώ.

Ειδικό επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης για τους επισφαλώς εργαζόμενους και μη επιδοτούμενους ανέργους, συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ, με τον μηχανισμό του μερίσματος.

Κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων, αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών που πλήττονται.

Επέκταση του επιδόματος ανεργίας σε όλους τους εποχικά εργαζόμενους.

Απαγόρευση δυσμενούς μετατροπής των συμβάσεων εργασίας και υποχρέωση διατήρησής τους για έξι μήνες μετά το τέλος της υγειονομικής κρίσης.

Τα μέτρα είναι απολύτως κοστολογημένα και είναι στην πραγματικότητα όχι μόνο μέτρα στήριξης των εργαζομένων αλλά και των ίδιων των επιχειρήσεων. Οι διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης υπερεπαρκούν για την υλοποίησή τους. Το ζήτημα λοιπόν είναι μόνο η πολιτική βούληση και η στρατηγική στόχευση για την ελληνική οικονομία. Το ερώτημα είναι ένα: Θέλουμε μια οικονομία με επίκεντρο την εργασία ή μια οικονομία της απορρύθμισης και των εργαζόμενων φτωχών. Εμείς έχουμε επιλέξει.

Σημεία τοποθέτησης του Ν. Παππά

Η αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων του κορωνοϊού θα επιτευχθεί μόνο αν λάβουμε ισχυρά και οριζόντια μέτρα τώρα. Μόνο αν αποφύγουμε τη λογική της αδράνειας ή του «βλέποντας και κάνοντας» που ακολουθεί η ΝΔ σε αντίθεση με όσα δρομολογούν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Απαιτείται ένα σχέδιο Ηρακλής για τις επιχειρήσεις, ένας μηχανισμός παροχής άμεσης ρευστότητας και εγγυήσεων, ύψους 12 δισ. ευρώ.

Οι εγγυήσεις ύψους 2 δισ. που δρομολογεί η κυβέρνηση κρίνεται ως αδιανόητα μικρή παρέμβαση σε σχέση με τις ανάγκες αλλά με όσα κάνουν οι άλλες χώρες. Η Πορτογαλία, για παράδειγμα, προχωρά σχέδιο εγγυήσεων ύψους 13 δισ. ευρώ.

Προτείνουμε ένα πρόγραμμα άμεσης ενίσχυσης των ελληνικών επιχειρήσεων, ύψους 3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 200 εκατ. θα διοχετευτούν στον Τουρισμό μέσω επιδόματος διακοπών.

Η ενίσχυση των επιχειρήσεων θα πρέπει να γίνει με κριτήριο τον τζίρο τους, αλλά και τις θέσεις απασχόλησης που είχαν την προηγούμενη χρονιά.

Η επιστρεπτέα προκαταβολή που σχεδιάζει η ΝΔ είναι πολύ μικρή σε μέγεθος και εντελώς ασαφής. Ποιος δικαιούται, πόσο δικαιούται, με ποιες προϋποθέσεις και με ποιους όρους, κανείς δεν ξέρει.

Πρέπει να ψηφιστεί άμεσα το νομοσχέδιο για τις μικροπιστώσεις με τις πιο ευέλικτες δυνατές λύσεις, στο θέμα της εποπτείας των φορέων χορήγησης τους, ώστε να υπάρξει ταχεία εξυπηρέτηση των ΜΜΕ και των άλλων δικαιούχων.

Να επανεκκινήσουν τα μεγάλα έργα υποδομής, όπως ο ΒΟΑΚ, ο Ε65, η Πατρών-Πύργου, το μετρό Θεσσαλονίκης και η γραμμή 4 του μετρό Αθήνας, έργα τα οποία είχαμε δρομολογήσει ως κυβέρνηση. Για κάθε ένα ευρώ δαπάνης, στο δημόσιο επιστρέφει το 40% με 50% της δαπάνης υπό τη μορφή φόρων, εισφορών, κ.ά.

Η Αναπτυξιακή Τράπεζα πρέπει να ενισχυθεί και να καταστεί Τράπεζα Ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας. Σε αυτήν προτείνουμε τη δημιουργία ενός Ταμείου Αλληλεγγύης μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, το οποίο θα κληθεί να διαχειριστεί ένα μεγάλο πακέτο εγγυήσεων για την επιβίωση των επιχειρήσεων.

Το πρόγραμμα «Μένουμε Όρθιοι» του ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει μέτρα αποτροπής της χρεοκοπίας των επιχειρήσεων, μετακύλισης των υποχρεώσεών τους και διευκόλυνσης σε σχέση με τις τραπεζικές επιταγές, όπου θα πρέπει, εκτός από την αποτροπή σφράγισής τους, να προβλεφθεί και η προεξόφλησή τους μέσω του τραπεζικού συστήματος, με την παρουσίαση των απαραίτητων παραστατικών.

Σημεία τοποθέτησης του Ε. Τσακαλώτου

Οι πρώτες μας σκέψεις αυτή τη στιγμή είναι προφανώς στην υγειονομική κρίση και στο πως επηρεάζει τους ανθρώπους. Οφείλουμε όμως να σκεφτούμε και την επόμενη μέρα, το τι θα γίνει όταν τελειώσει το υγειονομικό κομμάτι της κρίσης.

Το πακέτο που παρουσιάζουμε σήμερα είναι τολμηρό και ρεαλιστικό.

Και είναι ρεαλιστικό ακριβώς επειδή είναι τολμηρό.

Είναι ρεαλιστικό γιατί βασίζεται σε δυνατότητες που υπάρχουν στη χώρα χωρίς να εξαρτάται από όσα θα θέλαμε να δούμε σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Είναι ρεαλιστικό γιατί ο συνολικός χώρος που – όπως φαίνεται από την ανάλυση του προγράμματος – υπάρχει, είναι πολύ μεγαλύτερος από το κομμάτι που προτείνουμε να ξοδευτεί άμεσα, δηλαδή τα 14.3 δις που είναι καθαρά δημοσιονομικά μέτρα και τα 12 δις που θα αποτελέσουν τις εγγυήσεις.

Είναι ρεαλιστικό επειδή γνωρίζουμε από τον νόμο της αδράνειας ότι είναι πολύ πιο δύσκολο να θέσεις σε κίνηση ξανά κάτι που έχει σταματήσει, από ότι είναι να διατηρήσεις κάτι σε κίνηση. Για αυτό τονίζουμε το εμπροσθοβαρές κομμάτι του προγράμματος μας, το ότι πρέπει να στηρίξουμε την εργασία, τις επιχειρήσεις, τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες τώρα. Για να μην σταματήσει η κοινωνία και η οικονομία. Γιατί αν γίνει αυτό θα χρειαστούν πολύ περισσότερα μέτρα για την επανεκκίνηση τους.

Ακόμα και αν η κυβέρνηση της ΝΔ εφάρμοζε πλήρως το πρόγραμμα που προτείνουμε αλλά σταδιακά, χωρίς να το ανακοινώσει, τα αποτελέσματα δεν θα ήταν ίδια. Θα ήταν χειρότερα γιατί δεν θα βελτιώνονταν οι προσδοκίες του κόσμου. Βεβαίως ως ΣΥΡΙΖΑ έχουμε και πολλά ποιοτικά στοιχεία ειδικά για τον κόσμο της εργασίας τα οποία είναι εξαιρετικά σημαντικά. Όμως σε κάθε περίπτωση οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν τώρα.

Γιατί έχει τεράστια σημασία ο κόσμος της εργασίας να μπορεί να συνεχίσει την ζωή του κανονικά μετά την κρίση. Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις.

Γιατί πρέπει να κρατήσουμε την κοινωνία και την οικονομία όρθια τώρα και όταν τελείωση η υγειονομική κρίση να έχουμε μια γρήγορη ανάκαμψη.

Γιατί αν δεν λάβουμε τα σωστά μέτρα τώρα το φθινόπωρο που όλοι κα όλες ελπίζουμε ότι θα έχει τελειώσει η υγειονομική κρίση ενδέχεται να βρεθούμε μπροστά σε μία πολύ δυσκολότερη οικονομική κατάσταση.

Σε όλα αυτά μας βοηθάει το μαξιλάρι ασφαλείας. Γιατί οι δαπάνες από ένα κομμάτι του δεν προστίθενται στο χρέος. Και άρα είμαστε σε ευνοϊκότερη κατάσταση από άλλες οικονομίες.

Και μάλιστα ο καλύτερος τρόπος να αποφύγουμε ένα νέο μνημόνιο είναι να μην αυξηθεί υπερβολικά ο λόγος χρέους/ΑΕΠ. Το πρόγραμμά μας το επιτυγχάνει αυτό με δύο τρόπους. Από την μία χρησιμοποιούμε το μαξιλάρι ώστε να μην αυξηθεί το χρέος (ο αριθμητής δηλαδή του κλάσματος), από την άλλη μέσω άμεσων και ισχυρών μέτρων προσπαθούμε να μειώσουμε την αρνητική επίδραση της κρίσης στο ΑΕΠ (δηλαδή στον παρονομαστή).

Καλούμε την κυβέρνηση να εμπλακεί σε μια σοβαρή συζήτηση γύρω από αυτές τις προτάσεις. Δεν είναι η στιγμή να ανταλλάξουμε επιθέσεις. Είναι στιγμή να κρατήσουμε την κοινωνία και την οικονομία όρθιες σε αυτή τη κρίση.

Δήλωση του Ε. Τσακαλώτου, τομεάρχη Οικονομικών της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ, απάντηση στον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο κ. Πέτσα

Όπως είπα και στην τοποθέτηση μου σήμερα, καλούμε την κυβέρνηση να εμπλακεί σε μια σοβαρή συζήτηση γύρω από την ολοκληρωμένη πρόταση που καταθέσαμε. Η πρώτη αντίδραση εκ μέρους του κυρίου Πέτσα, παρά τον τόνο θέλω να ελπίζω ότι δείχνει ψήγματα τέτοιας διάθεσης.

Σε σχέση με τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις, είναι ξεκάθαρο από την πρότασή μας ότι δεν μιλάμε για αναστολή αλλά για κάλυψη για όσο διάστημα κρατάει η κρίση. Άρα δεν υπάρχει ζήτημα κόστους αναστολής τους.

Σε σχέση με τις φορολογικές υποχρεώσεις αλλά και την περαιτέρω παράταση των ασφαλιστικών εισφορών, ο κ. Πέτσας γνωρίζει πολύ καλά ότι η αναστολή αυτών δεν οδηγεί σε μείωση εσόδων συνολικά αλλά σε αναστολή της είσπραξής τους. Αυτό μάλιστα αναφέρεται και στο κείμενο του προγράμματός μας.

Για αυτό και το ποσό αυτό, δεν αθροίζεται ούτε προφανώς στα 12 δις των εγγυήσεων ούτε όμως στα μέτρα ύψους 14 δις που προτείναμε, καθώς τα χρήματα αυτά δεν θα είναι με την μορφή απλής διευκόλυνσης πληρωμών, αλλά καθαρών, μη επιστρεπτέων παροχών του κράτους προς του πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Ακόμη και αν ο κ. Πέτσας και η ΝΔ ήθελαν να τα προσθέσουν επικαλούμενοι λόγους προσωρινής ρευστότητας, ο κ. Σταϊκούρας αλλά και τα άξια στελέχη της δημόσιας διοίκησης μπορούν να τους διαβεβαιώσουν ότι αυτή η ρευστότητα υπάρχει. Άλλωστε μιλάμε για διαθέσιμα άνω των 40 δις ενώ η πρόταση μας για δημοσιονομική παρέμβαση είναι 14,3 δις.

Στο ζήτημα της διάρκειας η απάντηση είναι πάλι προφανής. Μέχρι τον Μάιο είναι η κοστολόγηση της κάλυψης των μισθών του ιδιωτικού τομέα. Για κάθε επιπλέον μήνα που παραμένουν αναγκαστικά κλειστές οι επιχειρήσεις το κόστος αυξάνει κατά 2,7 δις. Κόστος που θεωρούμε αυτονόητο ότι πρέπει να αναλάβει το κράτος γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα είναι πολλαπλάσιο, τόσο για τους εργαζόμενους όσο όμως και για την οικονομία συνολικότερα. Η συνολική δε διάρκεια του προγράμματος είναι τουλάχιστον για 6 μήνες. Με άλλα λόγια η δέσμη μέτρων που προτείνουμε είναι το ελάχιστο των μέτρων που πρέπει να ληφθεί για αυτό το διάστημα. Το λέμε λοιπόν για ακόμη μια φορά. Η χώρα έχει ανάγκη άμεσα ένα εμπροσθοβαρές πρόγραμμα. Για να μην σταματήσει η κοινωνία και η οικονομία. Γιατί αν γίνει αυτό θα χρειαστούν πολύ περισσότερα μέτρα για την επανεκκίνηση τους.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΥΡΙΖΑ

Κάθε χρόνο στις 7 Απριλίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας (World Health Day), η οποία επικεντρώνεται σε σημαντικά προβλήματα της δημόσιας υγείας που απασχολούν όλο τον κόσμο. Η 7η Απριλίου είναι η ημερομηνία «γέννησης» το 1948 του Παγκόσμιο Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.).

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας και εν μέσω της πανδημίας από το νέο κοροναϊό, η Ομοσπονδία Νοσοκομειακών Γιατρών (ΟΕΝΓΕ) οργανώνει πανελλαδική διαμαρτυρία την Τρίτη 7/4 με κεντρική αιχμή τα ανεπαρκή μέτρα στήριξης του ΕΣΥ και τις ελλείψεις στα ατομικά μέσα προστασίας των εργαζομένων στις δημόσιες δομές υγείας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ στηρίζει την κινητοποίηση και θεωρεί ότι αυτή η υγειονομική κρίση ανέδειξε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την τεράστια αξία των δημόσιων συστημάτων καθολικής κάλυψης υγείας και την ανάγκη ενδυνάμωσης του ΕΣΥ στη χώρα μας. Τώρα είναι η ώρα μιας μεγάλης επένδυσης στη Δημόσια Υγεία και μιας αποφασιστικής ενίσχυσης των νοσοκομείων, των Κέντρων Υγείας και των υπόλοιπων δημόσιων δομών με ανθρώπινο δυναμικό, υποδομές , εξοπλισμό και μέσα. Ο Τομέας Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ καλεί τους γιατρούς , τους νοσηλευτές και το υπόλοιπο προσωπικό του ΕΣΥ, όλους τους υγειονομικούς της χώρας αλλά και την Αυτοδιοίκηση, τους κοινωνικούς φορείς, τους Συλλόγους Ασθενών και τις τοπικές κοινωνίες, να ενισχύσουν τη φωνή των ανθρώπων της δημόσιας περίθαλψης που σήμερα δίνουν με αυταπάρνηση στην «πρώτη γραμμή» τη μάχη της προστασίας της κοινωνίας από την απειλή της πανδημίας.

Απαιτούμε :

  • Επαρκή μέσα ατομικής προστασίας και «θωράκισης» των υγειονομικών

  • Επιτάχυνση και ενίσχυση των προσλήψεων επικουρικού ιατρικού και νοσηλευτικού- παραϊατρικού προσωπικού

  • Ανάπτυξη όλων των διαθέσιμων δημόσιων κλινών ΜΕΘ – επίταξη των κλινών ΜΕΘ του ιδιωτικού τομέα με όρους δημοσίου συμφέροντος

  • 4.000 μόνιμες προσλήψεις γιατρών και λοιπού προσωπικού – όχι προσλήψεις συμβασιούχων «μιας χρήσης»

  • Κεντρική διαχείριση των εργαστηριακών ελέγχων για τον κοροναϊό – ενιαία κριτήρια για τη συνταγογράφησή τους σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα – ενίσχυση των δημόσιων Εργαστηρίων και αύξηση των διαθέσιμων διαγνωστικών τεστ – μηδενική συμμετοχή για τον πολίτη.

  • Ειδική μέριμνα για τις ευάλωτες ομάδες (πρόσφυγες-μετανάστες, Ρομά, φιλοξενούμενοι σε γηροκομεία, ψυχιατρεία και προνοιακά ιδρύματα, διαβιούντες σε στρατώνες, φυλακισμένοι, άστεγοι, τοξικοεξαρτημένοι) – έμφαση στην οργανωμένη αποσυμφόρηση των προσφυγικών καταυλισμών και στην αναβαθμισμένη υγειονομική κάλυψη στα ΚΥΤ και στα camps.

  • Κέντρα Υγείας, ΤΟΜΥ, Περιφερειακά ιατρεία, συμβεβλημένοι γιατροί με τον ΕΟΠΥΥ, ελευθεροεπαγγελματίες γιατροί, σε ένα ενιαίο δίκτυο εξωνοσοκομειακής και κατ’ οίκον φροντίδας των ασθενών.

  • Ενίσχυση των Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης με το αναγκαίο επιστημονικό δυναμικό (γιατροί Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Ιατρικής, επόπτες Δημόσιας Υγείας) για την πραγματοποίηση των απαραίτητων υγειονομικών ελέγχων και την επαρκή επιδημιολογική επιτήρηση της πανδημίας.

Διεκδικούμε από το Υπουργείο Υγείας και την κυβέρνηση την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση των παραπάνω προβλημάτων, ανεπαρκειών και ελλείψεων, ενισχύοντας το αίσθημα υγειονομικής ασφάλειας και αλληλεγγύης τόσο των εργαζομένων στο ΕΣΥ όσο και των πολιτών. Μόνο έτσι θα μπορέσουν οι υγειονομικοί του Δημόσιου Συστήματος Υγείας που σήμερα σηκώνουν όλο το βάρος, να δώσουν με αξιοπρέπεια και αξιοπιστία τη δύσκολη μάχη κατά της πανδημίας.

Πόσο χρήσιμη ήταν αυτή η ανάρτηση;

Κάντε κλικ σε ένα αστέρι για να το αξιολογήσετε!

Μέση βαθμολογία 0 / 5. Πλήθος ψήφων 0

Δεν υπάρχουν ψήφοι μέχρι τώρα! Γίνετε ο πρώτος που θα αξιολογήσει αυτήν την ανάρτηση.

About energinews (admin)

Ο Μανόλης Παπαδάκης γεννήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 1988 στο νησί της Κρήτης όπου ζει μέχρι και σήμερα. τελείωσε το λύκειο (ΤΕΕ) ηλεκτρολόγος αλλά παράλληλα ασχολήθηκε και με την μουσική και ιδιαίτερα με την παράδοση της Κρήτης. Επίσης ήταν για 6 χρόνια ηχολήπτης παραγωγός του ράδιο Βερενίκη 89.5 και από της 25 Απριλίου του 2019 είναι ραδιοφωνικός παραγωγός στο ράδιο Λασίθι 92.3 και είναι ιδιοκτήτης της ενημερωτικής ιστοσελίδας www.energinews.gr

View all posts by energinews (admin)

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *